آیا در هوای سرد پاییز هم اشعه UV به پوست آسیب می زند؟
سرد شدن هوا به معنی از بین رفتن اشعه فرابنفش (UV) نیست. اشعه UV در پاییز همچنان به سطح زمین میرسد و میزان آن با عوامل مختلفی (مانند: موقعیت جغرافیایی، ساعت روز، ارتفاع خورشید، پوشش ابر و ارتفاع از سطح دریا) تغییر میکند. به همین دلیل احساس سرما یا خنکی هوا معیار مناسبی برای تشخیص میزان تابش UV نیست. اگر در روزهای پاییزی زمان قابل توجهی را بیرون از خانه میگذرانید، محافظت از پوست همچنان اهمیت دارد.
در ادامه تفاوت UVA و UVB، تأثیر روزهای ابری و سرد، نقش شاخص UV و نکات انتخاب و استفاده از ضد آفتاب در پاییز را بررسی میکنیم.
این مقاله توسط تیم محتوای مراقبت از پوست راسن با هدف ارائه اطلاعات کاربردی و مستند درباره مراقبت از پوست و محافظت در برابر اشعه فرابنفش تهیه شده است.
نمایش
چرا سرد شدن هوا باعث کاهش اشعه UV می شود؟
سرما معمولاً باعث میشود شدت تابش خورشید کمتر به چشم بیاید؛ اما این احساس معیار مناسبی برای سنجش آسیب نور خورشید نیست. ممکن است در یک روز خنک پاییزی پوست گرمای خاصی را حس نکند؛ اما همچنان در معرض اشعه فرابنفش قرار داشته باشد. به همین دلیل تغییر دما نباید بهعنوان نشانهای برای کنار گذاشتن محافظت در برابر نور خورشید در نظر گرفته شود.
دمای هوا چه تفاوتی با شاخص UV دارد؟
دمای هوا فقط شرایط حرارتی محیط را نشان میدهد؛ در حالی که شاخص UV برای بیان شدت تابش فرابنفش طراحی شده است. به همین دلیل برای تصمیمگیری درباره میزان محافظت از پوست، این دو معیار نقش یکسانی ندارند:
|
معیار |
چه چیزی را نشان میدهد؟ |
ارتباط با محافظت از پوست |
|---|---|---|
|
دمای هوا |
میزان گرمی یا سردی محیط |
عدم ارتباط مستقیم با شدت UV |
|
شاخص UV |
شدت تابش فرابنفش خورشید در سطح زمین |
معیار مناسبتر برای سنجش نیاز به محافظت |
|
میزان حضور در فضای باز |
مدت تماس پوست با UV |
اهمیت بیشتر محافظت در مواجهه طولانیتر |
|
پوشش پوست |
در معرض پوست قرار گرفتن پوست |
اثر مستقیم بر میزان مواجهه |
بنابراین جمله سادهای مانند «هوا سرد است، پس ضد آفتاب لازم نیست» مبنای علمی مناسبی ندارد.
شدت UV معمولاً با تغییر فصل تغییر میکند؛ اما در پاییز نیز اشعه فرابنفش به پوست میرسد. جهت تصمیمگیری درباره میزان محافظت به جای دمای هوا، شاخص UV و مدت قرار گرفتن در فضای باز را در نظر بگیرید.
آیا در پاییز اشعه UVA و UVB همچنان به پوست می رسند؟
شدت و نوع اثر اشعه فرابنفش به طول موج آن بستگی دارد و UVA و UVB نقش یکسانی در آسیبهای پوستی ندارند. شناخت تفاوت این دو طیف کمک میکند هنگام انتخاب ضد آفتاب، فقط به SPF توجه نکنید و نوع محافظت محصول را نیز در نظر بگیرید:
-
اثر UVA روی پوست
UVA طول موج بلندتری از UVB دارد و نفوذ آن به پوست عمیقتر است. قرار گرفتن مکرر در معرض UVA با پیری نوری پوست و برخی تغییرات رنگدانهای ارتباط دارد. از آنجا که UVA (مانند گرمای خورشید) قابل احساس نیست و لزوماً با آفتاب سوختگی همراه نمیشود، احساس نکردن گرما به معنی نبود این تابش نیست.
-
اثر UVB روی پوست
UVB طول موج کوتاهتر و انرژی بیشتری نسبت به UVA دارد و عمدتاً لایههای سطحیتر پوست را تحت تأثیر قرار میدهد. این اشعه عامل اصلی آفتاب سوختگی است و در آسیب پوستی ناشی از تابش خورشید نقش دارد.
نکته مهم: برای انتخاب ضد آفتاب، فقط عدد SPF را بررسی نکنید. محافظت طیف گسترده در برابر UVA و UVB نیز اهمیت دارد؛ چون SPF به تنهایی تصویر کاملی از محافظت در برابر UVA ارائه نمیدهد.
آیا در روزهای ابری پاییز هم پوست در معرض UV قرار می گیرد؟
پوشش ابر میتواند میزان تابش فرابنفش را کاهش دهد؛ اما مانع عبور تمام UV نمیشود. مقدار UV عبوری به نوع و تراکم ابرها و شرایط جوی بستگی دارد؛ بنابراین ابری بودن آسمان به تنهایی معیار دقیقی برای سنجش میزان مواجهه با UV نیست.
در یک روز ابری، شاخص UV و مدت حضور در فضای باز اطلاعات کاربردیتری برای تصمیمگیری درباره محافظت از پوست در اختیار شما قرار میدهند.
چه عواملی میزان UV در پاییز را تغییر می دهند؟
میزان تابش فرابنفش در یک روز مشخص به مجموعهای از عوامل محیطی و جغرافیایی بستگی دارد. مهمترین عوامل عبارتاند از:
|
عامل |
اثر بر میزان UV |
|---|---|
|
ارتفاع خورشید |
افزایش شدت UV با بالاتر بودن خورشید در آسمان |
|
ساعت روز |
شدت بیشتر UV در حوالی ساعات میانی روز |
|
عرض جغرافیایی |
میزان بیشتر UV در مناطق نزدیکتر به استوا |
|
ارتفاع از سطح دریا |
افزایش UV در ارتفاعات بالاتر |
|
پوشش ابر |
کاهش معمول UV، بدون حذف کامل آن |
|
سطوح بازتابنده |
افزایش مواجهه با UV در اثر بازتاب از آب، شن و برف تازه |
این عوامل باعث میشوند که میزان UV از یک روز پاییزی تا روز دیگر و از یک منطقه تا منطقه دیگر متفاوت باشد. بنابراین نمیتوان فقط بر اساس فصل یا دمای هوا درباره میزان تابش تصمیم گرفت.
چه عواملی میزان UV در پاییز را تغییر می دهند؟
برف تازه یکی از سطوح بازتابنده قوی در محیط است و میتواند بخشی از تابش فرابنفش را به سمت پوست و چشم بازتاب دهد. این موضوع در مناطق مرتفع و برفی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا افزایش ارتفاع نیز با افزایش میزان UV همراه است.
بنابراین در سفرهای پاییزی و زمستانی به مناطق کوهستانی، سرد بودن هوا نباید باعث نادیده گرفتن محافظت در برابر UV شود.
شاخص UV چه نقشی در محافظت از پوست دارد؟
شاخص UV میزان شدت تابش فرابنفش خورشید را در یک زمان و موقعیت مشخص نشان میدهد. هر چه مقدار این شاخص بالاتر باشد، احتمال آسیب ناشی از UV بیشتر است و اهمیت محافظت از پوست و چشم افزایش پیدا میکند:
|
شاخص UV |
سطح تابش |
اقدام محافظتی |
|---|---|---|
|
۰ تا ۲ |
پایین |
نیاز کمتر به محافظت در شرایط معمول |
|
۳ تا ۷ |
متوسط تا زیاد |
استفاده از ضدآفتاب، پوشش مناسب و کاهش مواجهه مستقیم |
|
۸ و بالاتر |
بسیار زیاد تا شدید |
کاهش حضور در نور مستقیم و تقویت اقدامات محافظتی |
مقدار شاخص UV برای هر روز و هر موقعیت جغرافیایی متفاوت است؛ بنابراین در روزهای پاییزی نیز بهتر است شاخص UV همان روز را بررسی کرده و میزان محافظت خود را بر اساس آن و مدت حضور در فضای باز تنظیم کنید.
هنگام انتخاب ضد آفتاب در پاییز به چه نکاتی توجه کنیم؟
فصل پاییز به تنهایی معیار انتخاب ضدآفتاب نیست. نوع پوست، میزان مواجهه با نور خورشید و ویژگیهای محصول نقش مهمتری در این انتخاب دارند. برای استفاده روزانه، به این موارد توجه کنید:
- SPF 30 یا بالاتر
- بافت متناسب با نوع پوست
- مقاومت در برابر آب، در صورت نیاز
- محافظت طیف گسترده در برابر UVA و UVB
- روش صحیح مصرف و امکان تمدید در طول روز
برای مثال: فردی که بیشتر روز را در فضای بسته میگذراند با فردی که زمان زیادی را در فضای باز، ارتفاعات یا مسیرهای طولانی سپری میکند، شرایط مواجهه یکسانی ندارد.
ضد آفتاب راسن برای نیازهای مختلف پوستی
راسـن با بیش از ۲۷ سال فعالیت در حوزه محصولات مراقبت از پوست، تمرکز خود را بر ارائه محصولاتی برای نیازهای مختلف مراقبت روزانه پوست قرار داده است. در میان این محصولات، ضد آفتابها نیز با توجه به نیازهای متفاوت پوستی و میزان محافظت موردنظر عرضه میشوند.
برای انتخاب محصول مناسب، بهتر است مشخصات هر ضد آفتاب مانند SPF، نوع پوست، بافت و ویژگیهای محافظتی را بررسی کرده و گزینهای را انتخاب کنید که با نیاز پوست و میزان مواجهه شما با نور خورشید هماهنگ باشد.
جمع بندی درباره محافظت از پوست در روزهای پاییزی
هوای خنک پاییزی ممکن است نیاز به محافظت از پوست را کمتر به نظر برساند؛ اما میزان مواجهه با نور خورشید را باید بر اساس شرایط همان روز و مدت حضور در فضای باز ارزیابی کرد. بررسی شاخص UV، استفاده صحیح از ضد آفتاب و تمدید آن در زمان مناسب، بخش مهمی از مراقبت روزانه در فصل پاییز است.
برای انتخاب ضد آفتاب نیز به جای تمرکز صرف بر فصل، نوع پوست، میزان مواجهه با نور، SPF، محافظت در برابر UVA و UVB و ویژگیهای بافت محصول را در نظر بگیرید.
در محصولات راسن نیز میتوانید مشخصات هر محصول را بررسی و گزینه متناسب با نیاز پوست خود را انتخاب کنید.